• Αρχική
  • Άρθρα
  • Η αποκλειστική εντερική σίτιση αποτελεί μια αποτελεσματική γέφυρα για την ασφαλέστερη προσχεδιασμένη χειρουργική αντιμετώπιση ενηλίκων με

Η αποκλειστική εντερική σίτιση αποτελεί μια αποτελεσματική γέφυρα για την ασφαλέστερη προσχεδιασμένη χειρουργική αντιμετώπιση ενηλίκων με

Γεώργιος Κόντος, Ειδικός Παθολόγος, Γαστρεντερολογική, Ηπατολογική και Ενδοκρινολογική Κλινική, Medizinische Hochschule Hannover, Germany
Σπήλιος Μανωλακόπουλος, Αν. Καθηγητής Παθολογίας-Γαστρεντερολογίας, Ηπατογαστρεντερολογική Μονάδα, Β΄ Παθολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών, Γ.Ν.Α. «Ιπποκράτειο»

Original article: N. Heerasing, B. Thompson, P. Hendy, G. A. Heap, G. Walker, R. Bethune, S. Mansfield, C. Calvert, N. A. Kennedy, T. Ahmad & J. R. Goodhand, Exclusive enteral nutrition provides an effective bridge to safer interval elective surgery for adults with Crohn’s disease, Aliment Pharmacol Ther 2017; 45: 660–669.

Λίγες μελέτες έχουν μελετήσει το ρόλο της συστηματικής χρήσης της εντερικής σίτισης στην περιεγχειρητική περίοδο ασθενών με νόσο Crohn.

Σκοπός: Να ελεγχθεί η υπόθεση ότι η αποκλειστική χορήγηση εντερικής σίτισης αποτελεί αποτελεσματική και ασφαλή γέφυρα προς την χειρουργική επέμβαση και μειώνει τις μετεγχειρητικές επιπλοκές σε ενήλικες ασθενείς με νόσο Crohn που έχουν ανάγκη επείγοντος χειρουργείου για επιπλοκή του τύπου της στένωσης ή της διάτρησης.

Υλικό και Μέθοδος: Κάθε ασθενής της ομάδας που έλαβε αποκλειστική εντερική σίτιση προεγχειρητικά αντιστοιχήθηκε σε ζεύγος ασθενών της ομάδας ελέγχου όσον αφορά τη συμπεριφορά της νόσου, το είδος της επέμβασης, την ηλικία της διάγνωσης και τη διάρκεια της νόσου. Καταγράφηκαν δεδομένα σχετικά με το φαινότυπο της νόσου, τη διατροφική κατάσταση, την διεγχειρητική πορεία και τις μετεγχειρητικές επιπλοκές.

Αποτελέσματα: 25% (13/51) ασθενείς που έλαβαν αποκλειστικά εντερική σίτιση απέφυγαν την χειρουργική επέμβαση. Η αποκλειστική εντερική σίτιση δεν είχε επίδραση στο βάρος πριν την επέμβαση, ωστόσο μείωσε σημαντικά την τιμή της CRP ορού [διάμεση τιμή στην έναρξη παρακολούθησης 36 (διατεταρτημoριακό εύρος (IQR): 13-91) vs. προεγχειρητικά 8 (4-31) mg/L, P = 0,02]. Η διάμεση διάρκεια επέμβασης (IQR) ήταν βραχύτερη στους ασθενείς που προετοιμάστηκαν με αποκλειστική εντερική σίτιση σε σχέση με την ομάδα ελέγχου [3,0 (2,5-3,5) vs. 3,5 (3,0-4,0) ώρες αντίστοιχα, Ρ < 0,001]. Η πολυπαραγοντική ανάλυση λογιστικής παλινδρόμησης επιβεβαίωσε ότι η άμεση μετάβαση στο χειρουργείο σε σχέση με την προετοιμασία με εντερική σίτιση σχετίζεται με εννεαπλάσια αύξηση στην μετεγχειρητική εμφάνιση αποστήματος και/ή αναστομωτικής διαφυγής [OR 9,1, 95% CI (1,2-71,2), P = 0,04].

Συμπέρασμα: Η αποκλειστική εντερική σίτιση συχνά υποβαθμίζει την αναγκαιότητα χειρουργικής επέμβασης σε ασθενείς που εμφανίζουν στενωτικές ή διατρητικές επιπλοκές της νόσου Crohn, σχετίζεται σε μείωση της συστηματικής φλεγμονής, του διεγχειρητικού χρόνου και της επίπτωσης μετεγχειρητικού αποστήματος ή διαφυγής της αναστόμωσης. Περαιτέρω μελέτες απαιτούνται για να διερευνήσουν πως η αποκλειστική εντερική σίτιση μπορεί να βελτιώσει τη χειρουργική έκβαση.

Σχόλια: Η εντερική σίτιση αφορά χορήγηση πλήρους και ισορροπημένου υδαρούς διαλύματος, ικανού να καλύψει τις ανάγκες θρέψης του ασθενούς, για ικανό χρονικό διάστημα (2-6 εβδομάδες), ώσπου ο ασθενής να είναι σε θέση να επανέλθει σταδιακά στην λήψη φαγητού. Η αξία της στην οξεία φάση της νόσου Crohn είναι τεκμηριωμένη από προηγούμενες μελέτες και θεωρείται ισοδύναμη της θεραπείας με στεροειδή, ωστόσο για λόγους κόστους και φόβου κακής ανοχής συνήθως αποφεύγεται η χορήγησή της σε όφελος των κορτικοειδών. Η χρησιμότητά της στην προετοιμασία ενός βαρέος πάσχοντα με επιπλοκές της νόσου στη διαδρομή προς το χειρουργείο δεν έχει επαρκώς μελετηθεί. Οι ασθενείς αυτοί συνήθως είναι ιδιαίτεροι ως προς τα χαρακτηριστικά τους, αφού εμφανίζουν έντονη φλεγμονώδη δραστηριότητα, κακή θρέψη, οριακό σωματικό βάρος και συνήθως έχουν εξαντλήσει όλες ή σημαντικό μέρος των συντηρητικών θεραπευτικών δυνατοτήτων. Η μελέτη δείχνει ότι η προετοιμασία ενός ασθενούς με εντερική σίτιση πριν το χειρουργείο διόρθωσης μιας στενωτικής ή διατρητικής επιπλοκής της νόσου έχει ευνοϊκό αποτέλεσμα όσον αφορά την καταστολή της φλεγμονής, που διευκολύνει την ταχύτερη ολοκλήρωση της επέμβασης και συμβάλλει στην αποφυγή άμεσων μετεγχειρητικών επιπλοκών. Σημειώνεται δε ότι ένα μέρος των ασθενών παρουσίασε υπό εντερική σίτιση βελτίωση ικανή να αναστείλει το χειρουργείο. Ο πληθυσμός που εντάχθηκε στη μελέτη αφορά ασθενείς ενός τριτοβάθμιου κέντρου της νοτιοδυτικής Αγγλίας, ενώ ο σχεδιασμός της μελέτης είναι ικανοποιητικός όσον αφορά τη δομή των ομάδων ασθενών και ελέγχου και την αντιστοίχιση και σύγκριση αυτών. Παρόλα αυτά, δεν παύει να είναι μια αναδρομική μελέτη με τους σχετικούς περιορισμούς στην ταυτοποίηση, την καταγραφή και την επεξεργασία του δείγματος, το οποίο είναι σχετικά περιορισμένο (αρχικοί πληθυσμοί: 51 ασθενείς στην ομάδα της εντερικής σίτισης και 150 στην ομάδα ελέγχου). Περαιτέρω διερεύνηση του θέματος με προοπτικές μελέτες είναι απαραίτητες για την επικύρωση του συμπεράσματος των ερευνητών, που αποτελεί, εφόσον επιβεβαιωθεί, σημαντικό στοιχείο για τον χειρισμό των ασθενών με επιπλεγμένη νόσο Crohn.