Fitness gadgets: Σύμμαχος στην απώλεια βάρους;

Επιμέλεια: Ελευθέριος Στρατηγάκος (Ειδικευόμενος Γαστρεντερολόγος, ΕΑΝΠ Μεταξά), Ευτυχία Τσιρώνη (Επιμελήτρια Α’ Γαστρεντερολόγος, ΕΑΝΠ Μεταξά)

Πηγή: Effect of Wearable Technology Combined With a Lifestyle Intervention on Long-term Weight Loss. John Jakicic, Kelliann Davis, Renee Rogers, et al. JAMA.2016;316(11);1161-1171

Τα τελευταία χρόνια η καθημερινότητά μας κατακλύζεται από εκατοντάδες προϊόντα και εφαρμογές (gadgets) που υπόσχονται να μας βοηθήσουν στην προσπάθεια για απώλεια βάρους. Στην αγορά διατίθενται συσκευές για όλα τα βαλάντια, από το ταπεινό ρολόι παλμογράφο-βηματομετρητή έως και το πιο πρόσφατο έξυπνο σορτσάκι,  που στόχο έχουν να καλύψουν την επιθυμία και του πιο απαιτητικού καταναλωτή. Η εξάπλωση, μάλιστα, των προϊόντων αυτών είναι εντυπωσιακή με πάνω από 19,7 εκατομμύρια τέτοιες συσκευές να έχουν πωληθεί μόνο το πρώτο τετράμηνο του 2016. 'Ολα αυτά τα gadgets όντως αποδίδουν αυτά που υπόσχονται;

 

Αυτό ήταν και το ερώτημα που έθεσε για έρευνα, ομάδα επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο του Pittsburgh, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν το Σεπτέμβριο του 2016 στο έγκριτο περιοδικό «Journal of the American Medical  Association». Συγκεκριμένα, παρακολουθήθηκαν για διάστημα 24 μηνών 471 άτομα ηλικίας 18-35 ετών με δείκτη μάζας σώματος 25-40. Όλοι οι συμμετέχοντες ενθαρρύνθηκαν να ακολουθήσουν διατροφή χαμηλή σε θερμίδες, πρόγραμμα αυξημένης φυσικής δραστηριότητας, εβδομαδιαίως λάμβαναν συμβουλευτική αγωγή, ενώ από τον έκτο μήνα της μελέτης διέθεταν πρόσβαση σε ιστοσελίδες με εκπαιδευτικό υλικό και είχαν τηλεφωνική επικοινωνία καθώς και γραπτά μηνύματα με στόχο την ενθάρρυνση τους για απώλεια βάρους.

Τον έκτο μήνα της μελέτης ο πληθυσμός της έρευνας χωρίστηκε τυχαία σε δύο ομάδες. Τα μέλη της πρώτης ακολούθησαν το ήδη διαμορφωμένο πρόγραμμα και παράλληλα τους δόθηκε η δυνατότητα αυτό-καταγραφής της προόδου τους σε ιστοσελίδα, ενώ τα μέλη της δεύτερης ομάδας έλαβαν πέρα των παραπάνω, μια ασύρματη συσκευή καταγραφής δεδομένων και δραστηριότητας (gadget).

Τα αποτελέσματα της μελέτης δεν ήταν τα αναμενόμενα. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε ότι στους συμμετέχοντες που δόθηκαν gadgets η απώλεια βάρους ήταν σαφώς μικρότερη συγκριτικά με τη 2η ομάδα (μέση απώλεια βάρους 3.5 kg μετά 24 μήνες, έναντι 5.9 kg). Με απλά λόγια, η χρήση της « έξυπνης συσκευής» δεν βοήθησε σε περαιτέρω απώλεια βάρους. Επίσης, δεν παρατηρήθηκε διαφορά μεταξύ των δύο ομάδων, όσο αφορά τη βελτίωση της ευεξίας, της φυσικής δραστηριότητας, των διατροφικών συνηθειών ή των αποτελεσμάτων λιπομέτρησης.

Βέβαια, η παρούσα εργασία, αν και αξιόλογη, έχει σημαντικούς περιορισμούς, όπως τη μικρή ηλικία των συμμετεχόντων, τη μη χρήση των πιο σύγχρονων και εκλεπτυσμένων συσκευών που είναι διαθέσιμες σήμερα, τη μη ύπαρξη ομάδας ελέγχου χωρίς καμία παρέμβαση κ.α. Συνεπώς, τα αποτελέσματά της πρέπει να αξιολογηθούν με κριτική ματιά. Επισημαίνεται δε, ότι η τόσο ευρεία διάδοση των fitness gadgets σηματοδοτεί και κέρδη εκατομμυρίων δολαρίων για συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Γι' αυτό το λόγο απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός μελετών που θα αποδεικνύει την αποτελεσματικότητα των gadgets, προ της ευρείας τους χρήσης στον αγώνα για την αντιμετώπιση της  2ης αιτίας θανάτου παγκοσμίως, την παχυσαρκία.