Στατίνες

Στατίνες: φίλος και όχι εχθρός για τον ασθενή με κίρρωση;

Βασίλειος Παπαστεργίου, Ειδικευόμενος Γαστρεντερολογίας

I.Α. Καραγιάννης Συντονιστής Διευθυντής Γαστρεντερολογικού Τμήματος, Κωνσταντοπούλειο Γενικό Νοσοκομείο Νέας Ιωνίας -Πατησίων, Αγία Όλγα.

Πηγές: περιοδικό Gastroenterology


Οι στατίνες, καθιερωμένες στην συνείδηση πολλών ως «χάπι για τη χοληστερίνη», είναι αναστολείς της ηπατικής αναγωγάσης HMG-CoA (3 Hydroxyl-3 Methyl Glutaryl CoA), ενός ενζύμου που πρωταγωνιστεί στην διαδικασία της ενδογενούς παραγωγής χοληστερίνης. Είναι φάρμακα που χρησιμοποιούνται ευρύτατα για τον έλεγχο των επιπέδων της «κακής» LDL χοληστερόλης, ενώ διαθέτουν και επιπρόσθετες ευεργετικές ιδιότητες για τα αγγεία, συνεισφέροντας σημαντικά στην μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.

 

Στις ανεπιθύμητες ενέργειες των στατινών συμπεριλαμβάνεται και η πιθανότητα τοξικής επίδρασης στο ήπαρ. Πρόκειται συνήθως για μικρές αυξήσεις των ηπατικών ενζύμων (τρανσαμινασών) οι οποίες υποχωρούν αυτόματα χωρίς να απαιτείται, τις περισσότερες φορές, η διακοπή του φαρμάκου. Τι γίνεται όμως αν ο ασθενείς που χρειάζεται να λάβει στατίνη έχει συγχρόνως μία προχωρημένη χρόνια ηπατοπάθεια, και ιδιαίτερα κίρρωση; Η τελευταία αποτελεί το τελικό στάδιο κάθε χρόνιας προσβολής του ήπατος, πιο συχνά από ιούς ηπατίτιδας, μεταβολικές διαταραχές με ηπατική συσσώρευση λίπους ή/και αλόγιστη χρήση αλκοόλ. Είναι γεγονός πως ο φόβος της ηπατο­τοξικότητας έχει επηρεάσει αρνητικά τη συνταγογράφηση στατίνης σε ασθενείς με κίρρωση, ακόμα και όταν συνυπάρχουν ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα χοληστερίνης.

Πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα ανατρέπουν ωστόσο αυτή την παραδοχή, δείχνοντας πως οι στατίνες, όχι μόνον δεν είναι επιβλαβείς, αλλά ενδεχομένως ωφελούν κιόλας τους ασθενείς με κίρρωση. Σε πρόσφατη δημοσίευση στο μεγάλης απήχησης περιοδικό “Gastroenterology», Αμερικανοί ερευνητές μελέτησαν την επίδραση από τη λήψη στατίνης στη μακροχρόνια εξέλιξη ασθενών με κίρρωση από ηπατίτιδα C. Από εθνική βάση δεδομένων (Veteran Affairs Clinical Case Registry, 1996-2009) εντοπίστηκαν 40,152 ασθενείς με κίρρωση εκ των οποίων 2802 λάμβαναν στατίνη (85% σιμβαστατίνη). Παρατηρήθηκε πως ασθενείς που λάμβαναν στατίνη είχαν χαμηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν τις σοβαρές και δυνητικά θανατηφόρες επιπλοκές της κίρρωσης (όπως αιμορραγία από κιρσούς οισοφάγου ή ηπατοκυτταρικός καρκίνος) καθώς επίσης και μειωμένη πιθανότητα θανάτου ή ανάγκης για μεταμόσχευση ήπατος.

Φαίνεται λοιπόν πως η παρουσία κίρρωσης δεν θα πρέπει να αποθαρρύνει την λήψη στατίνης από ασθενείς που τη χρειάζονται σύμφωνα με τις ισχύουσες ενδείξεις.