NASH

Δίαιτα, απώλεια βάρους και υγιές ήπαρ για ασθενείς με μη αλκοολική λιπώδη νόσο ήπατος.
Γεώργιος Β. Παπαθεοδωρίδης, Καθηγητής Παθολογίας-Γαστρεντερολογίας, Διευθυντής Πανεπιστημιακής Γαστρεντερολογικής Κλινικής, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Λαϊκό»

Πηγές: Diet, weight loss, and liver health in nonalcoholic fatty liver disease: Pathophysiology, evidence, and practice. Marchesini G, Petta S, Dalle Grave R. Hepatology. 2015 Dec 11. doi: 10.1002/hep.28392. [Epub ahead of print]

 

Η μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (Νon-Αlcoholic Fatty Liver Disease, NAFLD) αποτελεί τη συχνότερη ηπατική νόσο του δυτικού κόσμου και οφείλεται σε εναπόθεση λίπους στο ήπαρ σε άτομα που δεν καταναλώνουν αλκοόλ. Κύριοι προδιαθεσικοί παράγοντες για NAFLD είναι η παχυσαρκία κυρίως κεντρικού τύπου, η δυσλιπιδαιμία (υπερτριγλυκεριδαιμία, χαμηλή HDL), ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και γενικά η αντίσταση στην ινσουλίνη. Η διάγνωση της NAFLD βασίζεται σε συνδυασμό αυξημένης ALT και/ή γGT, ανίχνευση λίπους στο ήπαρ σε υπερηχογράφημα και αποκλεισμό άλλων αιτίων εναπόθεσης λίπους στο ήπαρ ή ηπατικής βλάβης. Η σοβαρότητα της NAFLD ποικίλλει ευρέως, αφού αυτοί οι ασθενείς μπορεί να έχουν απλή ηπατική στεάτωση (λιπώδες ήπαρ), μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα (Νon-Αlcoholic SteatoHepatitis, NASH) ή κίρρωση λόγω NASH. Είναι αυτονόητο ότι η πρόγνωση συνδέεται άμεσα με τη σοβαρότητα της ηπατικής βλάβης καθώς και ότι υπάρχει ανάγκη θεραπευτικής παρέμβασης σε ασθενείς με NASH και κυρίως εκείνους με δυσμενείς προγνωστικούς παράγοντες για εξέλιξη.
Δεδομένου ότι προς το παρόν δεν υπάρχει εγκεκριμένη αποτελεσματική ειδική θεραπευτική παρέμβαση, η αντιμετώπιση των ασθενών με NASH βασίζεται στη διόρθωση των παραγόντων κινδύνου για εξέλιξη της νόσου, όπως παχυσαρκία, υπερλιπιδαιμία και αρρύθμιστος σακχαρώδης διαβήτης. Διατροφικοί παράγοντες έχουν βρεθεί να έχουν σημαντικό ρόλο στην παθογένεια της NAFLD είτε επιβαρυντικό (πχ φρουκτόζη) είτε προστατευτικό (πχ Mεσογειακή δίαιτα), αλλά η συμβολή των πολλών θερμίδων ανεξαρτήτως είδους τροφής παραμένει σημαντικότατη. Γι’ αυτό, η απώλεια βάρους είναι ο πιο αποτελεσματικός μέχρι σήμερα τρόπος αντιμετώπισης της NAFLD και ελάττωσης του ηπατικού λίπους.
Αρκετές ελεγχόμενες μελέτες έχουν δείξει ότι μία εντατική θετική προσέγγιση στον τρόπο διαβίωσης και συμπεριφοράς είναι ικανή να επιτύχει και να συντηρήσει την επιθυμητή μείωση 7%-10% του σωματικού βάρους, η οποία επιφέρει μείωση του ηπατικού λίπους, ύφεση της δραστηριότητας της NASH και βελτίωση της ηπατικής ίνωσης. Σε ασθενείς με σημαντική παχυσαρκία, βαριατρικές χειρουργικές παρεμβάσεις επιτυγχάνουν σημαντική απώλεια βάρους σε ασθενείς με ΝAFLD και 80% αυτών έχουν ύφεση της δραστηριότητας της NASH 1 έτος μετά την παρέμβαση. Η άσκηση και η αυξημένη φυσική δραστηριότητα, ακόμη και χωρίς απώλεια βάρους, έχουν επίσης δείξει θετικές επιδράσεις σε ασθενείς με NAFLD. Γενικώς, η αντιμετώπιση των διαταραχών του μεταβολικού συνδρόμου, που κυρίως πυροδοτούνται από το ηπατικό λίπος, απαιτεί μία ολοκληρωμένη προσέγγιση για να έχει πιθανότητες επιτυχίας μέσα σε ένα σύγχρονο δυτικό τρόπο διαβίωσης που ευνοεί την παχυσαρκία. Στην ανασκόπηση που σχολιάζεται, συζητιούνται ο ρόλος του ηπατικού μεταβολισμού του λίπους, το γενετικό υπόβαθρο που ευνοεί την ανάπτυξη και εξέλιξη της NAFLD και o ρόλος της δίαιτας και της φυσικής δραστηριότητας στο λιπώδες ήπαρ. Ειδικά, η δίαιτα και η φυσική δραστηριότητα αποτελούν τη βάση των παρεμβάσεων στο σύγχρονο τρόπο διαβίωσης που είναι καθοριστικός για την αντιμετώπιση της. NAFLD.